Canada mag dan bekendstaan om zijn beleefdheid, de reactie op de hernieuwde handelsspanningen met de VS is allesbehalve passief.
Tijdens de zomer laaiden de handelsspanningen tussen de VS en Canada opnieuw op en bereikten ze een nieuw kookpunt. Washington voerde bijkomende invoerheffingen tot 50% in op een reeks van Canadesegoederen, met name in sectoren zoals auto’s, zuivel en alcoholische dranken. Canada reageerde op zijn beurt door de handelsbesprekingen op te schorten en gelijkaardige tegenheffingen aan te kondigen op bepaalde Amerikaanse invoerproducten waaronder staal, zuivelproducten, landbouwmachines, huishoudtoestellen en elektronica. Toch blijft het merendeel van de handel tussen beide landen onder CUSMA vrijgesteld van invoerheffingen, ongeveer 85%, waardoor de bredere economische impact van het conflict relatief beperkt blijft. De gevolgen zullen echter veel sterker voelbaar zijn in specifieke sectoren en regio’s die sterk afhankelijk zijn van grensoverschrijdende handel en historisch nauw verweven Noord-Amerikaanse toeleveringsketens.
Het aandeel van Canada in de Amerikaanse invoermarkt liep terug en kende, na China, de op één na grootste daling onder de belangrijkste handelspartners van de VS: van 13,4% in het begin van 2024 naar 11,2% in juli. Hoewel de Chinese uitvoer naar de VS op het eerste gezicht sterk lijkt te zijn gedaald, is het waarschijnlijk dat een deel van die goederen via andere landen wordt omgeleid alvorens uiteindelijk toch de Amerikaanse markt te bereiken. Consumenten beschikken over aanzienlijke economische macht, en Canadezen stemmen steeds vaker met hun portefeuille. Er is duidelijk een “Buy Canadian”-mentaliteit ontstaan, waarbij binnenlandse producenten bewust worden ondersteund. De VS blijven weliswaar Canada’s belangrijkste bron van goederenimport, maar Canadese consumenten geven steeds duidelijker aan minder aan Amerikaanse producten te willen besteden.
Ondertussen beweegt Europa in de tegenovergestelde richting. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen opperde het idee om Canada een nieuwe vorm van geassocieerd lidmaatschap aan tebieden, terwijl beide partijen hun economische en strategische banden verder willen aanhalen. Hoe zo’n partnerschap er precies zou uitzien, moet nog worden bepaald, maar het is duidelijk dat beide kanten nauwer willen samenwerken op domeinen zoals energie, kritieke grondstoffen, defensie en technologie. Terwijl sommigen muren bouwen, zetten anderen nieuwe bruggen op.