De ECB verhoogde gisteren opnieuw de rente, maar het monetaire beleid in de eurozone wordt op meer dan één front verstrakt.
Gisteren kondigde de ECB opnieuw een renteverhoging aan waardoor haar beleidsrente op 2,5% uitkomt. Hoewel de financiële markten deze stap hadden verwacht, komt de tweede renteverhoging van de ECB in drie maanden er ondanks het feit dat er voorlopig weinig aanwijzingen zijn van tweederonde-effecten waarbij hogere energieprijzen doorsijpelen naar de prijzen van goederen en diensten. Zoals we in de MacroFriday van vorige week duidden, is de huidige inflatiestijging vooral het gevolg van een aanbodprobleem op de energiemarkt en nauwelijks vraaggedreven. Tegelijk betekent de recente stijging van de langetermijnrente in de markten een bijkomende verstrakking van de financiële voorwaarden, wat mogelijk op de investeringen en de economische groei in de eurozone weegt.
Ik was benieuwd of de ECB ook aandacht zou besteden aan de lopende afbouw van haar balans, een proces dat al in maart 2023 van start ging. Vandaag worden aflopende obligaties uit het APP en PEPP niet langer geherinvesteerd. Daardoor vermindert de ECB geleidelijk haar aanwezigheid op de obligatiemarkten en komt een groter deel van de financiering van overheden opnieuw bij private beleggers terecht. Ook dat zorgt voor opwaartse druk op de marktrentes. Opvallend is dat het tempo waarmee de balans afneemt de voorbije jaren lijkt te vertragen. Dat weerspiegelt echter vooral de sterke stijging van de waarde van de goudreserves van de ECB en niet zozeer een wijziging in het beleid van de balansafbouw.
Uiteraard verschillen de economische omstandigheden en dynamieken van regio tot regio waardoor vergelijkingen met de nodige voorzichtigheid moeten worden gemaakt. Toch vormt de Federal Reserve een interessante referentie. De kwantitatieve verstrakking van de Fed liep van juni 2022 tot december 2025, een periode van 42 maanden, waarna de centrale bank stopte met het verder verkleinen van haar balans. En deze september is het precies… 42 maanden geleden dat de ECB met haar eigen kwantitatieve verstrakking begon.
