De stijgende energieprijzen wegen opnieuw op de Europese handelsbalans, maar de verzwakking in de handelsbalans van machines en voertuigen roept meer structurele vragen op.
De Europese handelsbalans verslechterde sterk in augustus met een tekort van 25,2 miljard euro, het grootste sinds januari 2023. Deze achteruitgang werd voornamelijk veroorzaakt door een oplopend handelstekort voor energie (31,4 miljard euro), doordat de invoerprijzen van energie tijdens de zomer fors stegen. Nu de energieprijzen de afgelopen weken opnieuw verder opliepen, dreigt de Europese importfactuur hoog te blijven, wat de handelsbalans verder onder druk zet. Ook het tekort van 2,5 miljard euro in de handel van machines en voertuigen was opmerkelijk. Het ging om het grootste tekort in deze categorie in meer dan 25 jaar en pas het tweede tekort in die periode, na de -0,5 miljard euro in april 2020. De verslechterende handelspositie zou stilaan ook op de economische groei van de EU kunnen wegen.
Los van de onmiddellijke energieschok legt de verslechterende Europese handelsbalans twee structurele kwetsbaarheden bloot: een afnemend industrieel concurrentievermogen en een aanhoudende afhankelijkheid van ingevoerde energie. De verzwakkende handelspositie in machines en voertuigen is zeer zorgwekkend tegen de achtergrond van toenemende internationale concurrentie. Een van de traditionele drijvende krachten achter het Europese handelsoverschot komt daarmee steeds meer onder druk te staan. Wat de energiebevoorrading betreft, bevestigde de Europese Commissie vorige week nog dat de EU, ondanks gasvoorraden die ruim onder het historische gemiddelde liggen, aanzienlijk beter voorbereid is op de winter dan in 2021–2022. Daarbij wijzen ze op een grotere diversificatie van energieleveranciers, een uitgebreidere LNG-infrastructuur en een lager gasverbruik. Niettemin blijft een grotere energieonafhankelijkheid essentieel voor Europa. Versnelde investeringen in hernieuwbare energie en energie-infrastructuur zijn cruciaal om de blootstelling aan volatiele internationale energieprijzen te verminderen, het concurrentievermogen van de Europese industrie te versterken en duurzame economische groei binnen de EU te ondersteunen.
