Skip to the content

De psychologie van een SPAC

Wat zijn SPACs?

SPACs, of voluit Special-Purpose Acquisition Companies, zijn vennootschappen die worden opgericht met als enige doel kapitaal op te halen op de beurs, om vervolgens gericht opzoek te gaan naar één specifiek overnamedoelwit om daarmee een fusie aan te gaan

SPACs worden gestart door een sponsor, bijvoorbeeld een participatiemaatschappij, een durfkapitalist, een team van ervaren bedrijfsprofessionals of misschien wel iemand met een bekende naam. Deze sponsors richten hiervoor een bedrijf op met een duidelijke visie omtrent het type van bedrijf waar ze naar opzoek zullen gaan. Vervolgens werken de sponsors samen met de banken om aandelen van het SPAC-bedrijf te plaatsen doormiddel van een beursgang. Op dat moment heeft het bedrijf nog geen operationele activiteit, behalve de juridische structuur om het kapitaal op te halen, en dat finaal als doel heeft te investeren in een nog te identificeren bedrijf.

Dat is ook de reden waarom een SPAC ook wel eens een meewarig een ‘blanco cheque’ bedrijf wordt genoemd. Kortweg genomen vertrouwen beleggers hun geld aan een sponsor die nog niet kan aangeven in welk bedrijf het kapitaal finaal zal geïnvesteerd worden.

Het jaar 2020 was naast de covid-pandemie ook het jaar van de SPACs

Als het op muziek aankomt is de Verenigde Staten lang niet meer de trendsetter die het ooit was, maar als het op financiële spitsvondigheid aankomt zijn ze dat zeker nog wel.

In 2020, doorheen de covid-pandemie, kende de Amerikaanse beurzen een ware boom van SPACs. Het fenomeen begon echt van de grond te komen met de ‘eigenaardige’ beursgang van Virgin Galactic, het ruimtevaartbedrijf van Richard Branson, en het bedrijf “Nikola Motors”. Dat laatste is een gecontesteerd bedrijf dat vrachtwagens wenst te produceren in 2023 aangedreven door elektriciteit en waterstof. Het zinspeelt op Tesla door de voornaam van de uitvinder Nikola Tesla te nemen, en zo in te spelen op de enorme kapitalisatie van Tesla Motors van Elon Musk, zonder echter ooit een bewijs van een finaal product te hebben getoond. 

Deze spraakmakende bedrijven en het succes met hun beursgang via een SPAC, gaf het startsein voor een hele resem van SPACs die in de Verenigde Staten naar de beurs trokken. De teller van het aantal bedrijven dat in 2019 in de Verenigde Staten op de beurs kapitaal ophaalde kwam uit op 233, historisch gezien reeds een aanzienlijk cijfer, echter in 2020 steeg dit cijfer sterk door naar 480. 2021 is nog maar net bezig, maar de teller staat per 8 februari 2021 reeds op 160 beursgangen, waarvan de overgrote meerderheid blanco cheque bedrijven zijn. Europa is wat SPACs betreft net aan het wakker worden. Nederland, Italië en Frankrijk hebben ondertussen de eerste SPACs mogen verwelkomen op de beurstabellen. Andere Europese landen zullen ongetwijfeld volgen.

De eerste stap voor een SPAC is dus het vertrouwen vragen van beleggers en kapitaal op te halen. Dat kapitaal wordt in afwachting van een aantrekkelijke opportunteit geblokkeerd op een zogenaamde trustrekening tot de ideale kandidaat gevonden is. Pas dan kan het kapitaal van de SPAC vrijkomen, mist toestemming van de beleggers, om de overnamen te financieren. Eens de samensmelting achter de rug is, neemt het doelwit de rol van beursgenoteerd bedrijf over van de SPAC. Beleggers die initiëel aandelen kochten van de SPAC worden nu aandeelhouder van het overgenomen bedrijf. Zodra dit proces achter de rug is er geen verschil tussen een bedrijf dat naar de beurs is gegaan via een SPAC of een bedrijf dat via de normale manier naar de beurs is getrokken.

 

Waarom kan een ‘blanco cheque’-bedrijf interessant zijn voor beleggers?

Vooreerst biedt het beleggers toegang tot een durfkapitaal-achtige investering, een segment dat voor particuliere beleggers meestal niet zo toegankelijk is. Bovendien, zijn de aandelen van de SPAC gedurende de hele beleggingsperiode makkelijk verhandelbaar. Het lijkt me niet aangewezen om als goede huisvader een portefeuille uit te bouwen met enkel SPAC-aandelen, zoals altijd primeert een goede diversificatie met obligaties, aandelen, vastgoed en andere activa. Echter een SPAC kan een mooie, laatste finale toets aan een portefeuille geven met een weliswaar langere beleggingshorizon en bovengemiddeld risico.

De structuur van een SPAC biedt echter wel een defensiemechanisme. In eerste instantie heb je als belegger de keuze om te kiezen welk sponsor-team je wenst te steunen door enkel in te schrijven op die sponsors die jij wenst. Sponsors die niet de juiste adelbrieven, bedrijfservaring en industriekennis kunnen voorleggen vallen op die manier reeds uit de boot. Eens je je keuze hebt gemaakt voor een SPAC, is er nog steeds een uitweg, indien je als belegger niet overtuigd bent van het finale doelwit waarmee de SPAC wil samensmelten. Je hebt namelijk als belegger nog de mogelijkheid om je inleg terug te vragen. Dus eigenlijk zou je het intekenen op een aandeel van een SPAC ook kunnen beschouwen als een toegangsticket op een exclusieve, mogelijks interessante, toekomstige beleggingsopportuniteit, geselecteerd door de waarde schepper van jouw keuze.

De belangen van de sponsors zijn sterk gealigneerd met die van de beleggers.

Eigenlijk is het woord sponsor niet juist gekozen, initiatiefnemer is mogelijks een beter alternatief. Een sponsor van een SPAC neemt dit initiatief uiteraard niet belangeloos. Bovendien komen er bij het lanceren van een SPAC heel wat kosten kijken, dit nog voor dat de SPAC één euro kapitaal heeft opgehaald, laat staan een finaal overname doelwit heeft gevonden. De sponsor staat in voor het oprichten van de vennootschap, het uittekenen van de overnamevisie- en strategie, het opstarten van de beursgang. Bovendien worden er tijdens de zoektocht ook kosten gemaakt, om het juiste doelwit te vinden, het boekenonderzoek en om de nodige juridische stappen voor een overname te vervolledigen. Ook loopt de sponsor het risico om geen geschikte huwelijkspartner te vinden, waardoor het kapitaal terug aan de beleggers wordt uitgekeerd. Om deze kosten en het bijhorend risico te compenseren, verwerven de sponsors van een SPAC bij de oprichting automatisch oprichtersaandelen zonder dat ze hiervoor moeten betalen. Dit leidt er doorgaans toe dat de sponsors van de SPAC 20% van de uitstaande aandelen bezitten na de beursgang. Eens de samensmelting met het overname doelwit is afgerond, zijn de SPAC-sponsors ook verplicht om die aandelen gedurende een periode van minstens 12 maanden aan te houden. In die zin, zijn de belangen van de sponsor sterk gealigneerd met die van de beleggers. Hoe betert het doelwit bedrijf presteert op de beurs, hoe meer waarde wordt gecreëerd voor de SPAC-sponsor, maar ook voor de SPAC-belegger. Kortom, als particuliere en institutionele belegger in een SPAC krijg je de unieke opportuniteit om samen te investeren met succesvolle investeerders en ondernemers. Echter, weet dat die laatste hier ook voor vergoed worden.

Waarom zouden ondernemende groeibedrijven dansen met een SPAC?

Er zijn verschillende redenen waarom een doelwit bedrijf zou willen samensmelten met een SPAC. Vooreerst is het een redelijk snelle en eenvoudige manier om een beursgang te realiseren, zeker als het bedrijf in kwestie nog niet vertrouwd is met de kapitaalmarkten. De sponsor van de SPAC heeft als het ware reeds de weg reeds geopend naar een beursgang. De initiële paringsdans met de SPAC is meestal geen publiek gebeuren, wat het bedrijf flexibiliteit biedt tot op het laatste moment. Een traditionele beursgang is per definitie een zeer publiek gegeven. Aangezien de SPAC er alle baat bij heeft dat het management van het overname doelwit aan het roer blijft zitten, behoudt het management meestal de meerderheid van de aandelen, en verzekert het zich op die manier ook van de toekomstige meerwaarde. Eens op de beurs genoteerd, heeft het bedrijf een extra mogelijkheid om zijn toekomstige groei te financieren door uitgifte van nieuwe aandelen.

Het concept van SPACs is eigenlijk niet zo nieuw.

Mark Twain zei ooit: "De geschiedenis herhaalt zich nooit, maar ze rijmt wel." Het concept van SPACs is inderdaad niet zo nieuw. SPACs verschenen voor het eerst in de vroege jaren ’90, maar verdwenen volledig uit het beeld naar het einde van de jaren ’90. In 2007 kende SPACs hun eerste comeback in de Verenigde Staten met 66 SPACs die dat jaar naar de beurs kwamen. Echter, door de grote financiële crisis van 2008 kwamen zo goed als alle beursgangen, en dus ook SPAC-activiteiten, in de VS tot stilstand. In de periode 2014-18 nam het aantal SPACs weer toe, maar bleef het fenomeen nog grotendeels onder de radar, om vervolgens in 2019-2020 weer sterk aan de oppervlakte te verschijnen.

 Eén enkele verklaring voor het huidige succes van SPACs is er niet, maar het huidige monetaire klimaat is een belangrijke factor. Beleggers worden vandaag geconfronteerd met nulrente of in sommige gevallen zelfs negatieve rentes op hun spaarboekjes. In die zin zou je kunnen stellen dat een belegging in een SPAC in eerste instantie een alternatief biedt om kapitaal tijdelijk te parkeren tot dat er een overname-doelwit gevonden is. Vanaf dan heb je de optie om finaal te participeren in een beleggingsopportuniteit die geselecteerd is door specialisten met een opwaarts, maar ook neerwaarts, potentieel. Mochten de interesten in 2020 op hetzelfde niveau staan als in 1980 of 2000, zou de keuze om te beleggen in SPACs minder evident zijn, gezien de risicovrije rendementen die toen te behalen waren.

Ook zijn we van mening dat de huidige omgeving van technologisch innovatie en energietransitie een ondersteunende factor zijn voor het huidige succes van SPACs in de Verenigde Staten. In een economisch klimaat waarin enkel mature bedrijven goed gedijen, zouden de opportuniteiten voor SPACs om interessante doelwitten te vinden minder voorradig zijn. Het basisidee is namelijk, dat gesofisticeerde investeerders opportuniteiten voldoende vroeg kunnen identificeren, om aan waardering in te stappen die nog niet het volledig potentieel reflecteren van een opkomend bedrijf in een ontluikende markt. Kortom, een economie die volop aan het transformeren is, zowel op digitaal als op klimaat gebied, biedt meer opportuniteiten voor vernieuwende groei-bedrijven. En aangezien groei vaak samenvalt met een kapitaalsbehoefte creëert dit het ideale speelveld voor SPACs om partners te vinden.

De hoeksteen van elke beleggingsstrategie is en blijft een gediversifieerde portefeuille

Ter afronding, als “goede huisvader” is het in deze financieel-economisch woelige periode niet evident om rendementen te realiseren. Echter dat betekent niet dat de basis-principes van beleggen overboord gegooid mogen worden. Iedere belegger moet voor zichzelf uitmaken welk risico ze wensen te aanvaarden en welke beleggingshorizon het best bij hen past. Vervolgens is de hoeksteen van elke beleggingsstrategie een gediversifieerde portefeuille, zowel wat betreft activaklassen (geld, obligaties, aandelen, grondstoffen, vastgoed), als wat betreft sectoren. Eens dit doel bereikt is, kan een belegger zijn portefeuille verder afkruiden met een portie alternatieve beleggingen, die typisch een iets langere beleggingshorizon hebben. Echter, vandaag is het als belegger niet evident om te kunnen beleggen in de waardecreatie van een onderneming tijdens de beginfase van een onderneming. Vaak is het als particuliere, en zelfs als institutionele, belegger slechts mogelijk om mee te doen als er een beursnotering is, echter op dat moment is er reeds veel waarde gecreëerd voor de investeerders die wel konden investeren voor de beursgang. SPACs bieden beleggers wel die toegang tot investeringen in bedrijven in een vroege fase. Het leidt geen twijfel dat SPACs in Europa, en zelfs in België, voet aan wal zullen krijgen.

SIddy Jobe

SIddy Jobe

Siddy Jobe behaalde het diploma van Master in Toegepaste Economische Wetenschappen aan de Universiteit van Antwerpen en van Master in Financieel Management aan de Vlerick Business School. Gepassioneerd door innovatie en ondernemerschap, nam hij ook deel aan een Executive Master in Venture Capital aan de Berkeley Haas School of Business. Voordat hij bij Econopolis kwam, leidde hij het Investor Relations & Treasury-departement van Orange Belgium, een beursgenoteerd telecombedrijf, gedurende 6 jaar. Siddy bekleedde ook de positie van Telecom, Media & Technology-analist bij Bank Degroof tussen 2005 en 2012. Verder is hij ook actief in de adviesraad van StartupVillage en The Beacon, een business- en innovatieknooppunt in Antwerpen dat zich richt op Internet of Things en Artificial Intelligence op het gebied van industrie, logistiek en slimme stad.